Badania i przeglądy sprawozdań finansowych

Przegląd sprawozdania finansowego ma mniejszy zakres niż badanie, opiera się głównie na analizach porównawczych, wskaźnikowych i zapytaniach kierowanych do Klienta. Badanie sprawozdania finansowego jest znacznie bardziej szczegółowe: obejmuje testy wiarygodności danych, weryfikację dokumentów źródłowych, ocenę procesów i kontroli wewnętrznych. W efekcie badanie dostarcza wyższego poziomu zapewnienia co do rzetelności sprawozdania niż przegląd.

Obowiązek badania wynika z przepisów ustawy o rachunkowości i dotyczy podmiotów spełniających określone kryteria (m.in. poziom przychodów, suma bilansowa, liczba pracowników). Niezależnie od obowiązku prawnego, część przedsiębiorstw decyduje się na dobrowolny audyt, np. przed pozyskaniem finansowania, wejściem inwestora, zmianą struktury właścicielskiej czy planowaną transakcją M&A.

Czas trwania badania najczęściej wynosi od kilku do kilkunastu tygodni. Zależy od skali działalności, liczby jednostek w grupie, stopnia złożoności operacji oraz jakości i dostępności dokumentacji. Na początku współpracy ustalany jest szczegółowy harmonogram, tak aby prace audytowe były skoordynowane z procesem zamknięcia roku i innymi obowiązkami działu finansowego. Proces badania zazwyczaj dzieli się na 2 etapy: badanie wstępne przeprowadzane jeszcze przed zakończeniem roku obrotowego i badanie właściwe realizowane już po sporządzeniu sprawozdania finansowego.

Podstawowo są to: polityka rachunkowości, księgi rachunkowe, w tym zestawienia obrotów i sald, ewidencja środków trwałych, a także kluczowe umowy handlowe i finansowe, dane kadrowo-płacowe oraz projekt sprawozdania finansowego. W zależności od specyfiki działalności biegły rewident może poprosić o dodatkowe dokumenty (np. umowy kredytowe, dokumentację dotacji, pakiety konsolidacyjne). Zakres materiałów jest ustalany na etapie planowania audytu.

Audyt fundacji rodzinnej polega na ocenie, czy fundacja działa zgodnie z ustawą, statutem oraz wolą fundatora – w szczególności w obszarach zarządzania majątkiem, zaciągania i realizacji zobowiązań oraz rozliczeń publicznoprawnych. Analizowane są m.in.: księgi rachunkowe, dokumentacja podatkowa, uchwały organów, świadczenia na rzecz beneficjentów i sposób realizacji celów fundacji. Celem jest potwierdzenie, że majątek rodzinny jest właściwie chroniony i zarządzany.

Ustawa przewiduje okresowe audyty fundacji rodzinnych (co najmniej raz na cztery lata), a w niektórych przypadkach częściej, w zależności od skali działalności i wartości aktywów. Niezależnie od tego wiele fundatorów i zarządów decyduje się na audyty częstsze lub tematyczne (np. wybranych obszarów działania), aby mieć bieżącą kontrolę nad realizacją celów statutowych oraz bezpieczeństwem majątku.

Usługi poświadczające i doradcze to niezależna weryfikacja wybranych informacji, procesów lub aktywów, np. planów połączeń i przekształceń, spełnienia warunków umów finansowania, pakietów konsolidacyjnych czy wyceny znaków towarowych. Efektem jest opinia biegłego rewidenta, potwierdzająca rzetelność, zgodność i wiarygodność danych, które następnie mogą być wykorzystane wobec banków, inwestorów, organów administracji lub wewnętrznie przez Zarząd.

Tak. Jednym z celów badania sprawozdania finansowego jest identyfikacja obszarów ryzyka w tym błędów księgowych, nieprawidłowych ujęć transakcji, luk w systemie kontroli wewnętrznej czy nieefektywnego obiegu dokumentów. W sprawozdaniu z badania biegły rewident przedstawia również rekomendacje usprawnień, które pomagają uporządkować procesy finansowe i zmniejszyć ryzyko wystąpienia podobnych problemów w przyszłości.

Pierwszym krokiem jest kontakt i krótkie omówienie potrzeb – rodzaju usługi (badanie, przegląd, audyt fundacji, usługi poświadczające), skali działalności oraz oczekiwań co do terminu. Na tej podstawie przygotowywana jest propozycja współpracy oraz wstępny harmonogram. Po podpisaniu umowy zespół ATF Audit rozpoczyna etap planowania prac, komunikując na bieżąco zakres wymaganych danych i kolejne etapy procesu.